Joachim Litawor Chreptowicz (4 January 1729 â 4 March 1812), of OdrowÃÂ
Ã
¼ Coat of Arms, was a Polish-Lithuanian nobleman, writer, poet, politician of the Grand Duchy of Lithuania, marshal of the Lithuanian Tribunal, and the last Grand Chancellor of Lithuania. He was a member of the Permanent Council, activist of the Commission of National Education, physiocrat and a vivid supporter of the Targowica Confederation. He also founded the library of the Counts of Chreptowicz in Szczorsy (now in Belarus), which was augmented by his son and contained over 10,000 volumes, including valuable collections of Polish histories from the 16th to 18th centuries.
Chreptowicz was also known in Polish apicultural circles. He expressed what were then new ideas, such as the idea that the queen bee is the only fertile female in a bee colony, that worker bees are infertile females, and that drone bees are male.
Works
- Réponse de la part du Roi aux Députés de la Délégation prononcée par... le 16 févier 1774
- "Zdanie JW. JP. ... na projekt pod tytuÃ
Âem: PowinnoÃ
Âci i wÃ
Âadza departamentów w Radzie, na sesji sejmowej w r. 1776 d. 23 wrzeÃ
Ânia dane", brak miejsca i roku wydania; takÃ
¼e Warszawa 1776 (tu nieco inaczej sformuÃ
Âowano koÃ
ÂcowÃÂ
czÃÂÃ
ÂÃÂ tytuÃ
Âu: ... na sesji sejmowej dnia 23 wrzeÃ
Ânia 1776 miane)
- Poezja, wyd. w: I. Krasicki "Zbiór potrzebniejszych wiadomoÃ
Âci", Warszawa 1781 i wyd. nastÃÂpne, (artykuÃ
Â)
- OdpowiedÃ
º tegoÃ
¼, powst. 1787, wyd. w: F. KarpiÃ
Âski DzieÃ
Âa wierszem i prozÃÂ
, t. 1, Warszawa 1806, s. 348-350; odpowiedÃ
º na list poetycki F. KarpiÃ
Âskiego pt. "List do J. L. C. P. W. Ks. L. (Joachima Litawora Chreptowicza Pisarza Wielkiego KsiÃÂstwa Litewskiego) z Krasnegostawu; KarpiÃ
Âski napisaÃ
 w 1787 roku 2 kolejne listy poetyckie do Chreptowicza, ogÃ
Â. w: DzieÃ
Âa..., s. 346-348, 350-354
- GÃ
Âos JW. Jmci Pana... na sesji sejmowej dnia 18 grudnia r. 1789
- Odezwa do publicznoÃ
Âci, brak miejsca wydania (1794)
- Reprodukcja coroczna krajowa, powst. okoÃ
Âo roku 1801, wyd. w ksiÃÂ
Ã
¼ce: J. Turgot O skÃ
Âadaniu siÃÂ i podzielaniu majÃÂ
tków w spoÃ
ÂecznoÃ
Âci, tÃ
Âum. S. KÃ
Âokocki, Warszawa 1802
- O prawie natury, pismo oryginalne jednego z wspóÃ
Âziomków, wyd. S. K. (KÃ
Âokocki), Warszawa 1814
- Na obraz Rafaela. Wiersz Ã
ÂaciÃ
Âski (informacja G. Korbuta)
- Magazyn Warszawski (tu: "List do edytora" 1785, t. 1, cz. 1; "WiadomoÃ
ÂÃÂ wzglÃÂdem uÃ
¼ytecznego i trwaÃ
Âego poprawiania Ã
ÂÃÂ
k" 1785, t. 1, cz. 2), PamiÃÂtnik Warszawski (1809-1810).
Bibliography
- Historia Dyplomacji Polskiej â tom II 1572-1795, PWN, Warszawa 1981, s. 525
- Krzysztof Tracki, Problem reformy miejskiej w ideach i dziaÃ
ÂalnoÃ
Âci politycznej podkanclerzego litewskiego Joachima Chreptowicza (w okresie Sejmu Czteroletniego)
- G. RyÃ
¼ewski, Ród Chreptowiczów herbu OdrowÃÂ
Ã
¼, Kraków 2006
- T. 4: OÃ
Âwiecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej â Nowy Korbut. Warszawa: PaÃ
Âstwowy Instytut Wydawniczy, 1966, s. 354-357.
References
External links