Jan Achacy Kmita (died 27 August 1624 or sometime in 1628) was a Polish poet and translator from Bochnia.
Kmita translated Virgil's Aeneid and Eclogues (1591, 1588) and was particularly well known for his funerary poetry, including Treny na Ã
ÂmierÃÂ Katarzyny Barnickiey StaroÃ
Âciny NiepoÃ
Âomickiey (Cracow, 1588) and Ã
Âów Dyjanny (1588). His other writings included Ã
»ywoty Królów polskich (1591); Spitamegeranomachia (1595), a mock-heroic work about the wars of Stefan Batory; and a prefatory poem in Simon Syrenius's Zielnik (1613).
Kmita served in Stefan Bathory's Livonian Wars, and later in life was a member of the Babin Republic.
In addition to his literary activities, Kmita served as podÃ
¼upnik (administrator) of the Bochnia Salt Mine.
Works
- Seper = Ein send Breief, abo list od Zydow Polskich, Po Messyasza: Ktory iako Zydzi wierzÃÂ
w Raiu siedzi, czekaiÃÂ
c czasu przyÃ
Âcia swego. Cracow(?), 1601.
- Proces sprawy BocheÃ
Âskiey. 1610.
- Talmud Abo Wiara Zydowska. Cracow: 1610; Lublin: Anna Konradowa, 1642.
- Ierycho Nowe. 1615.
- Akatergaston To iest Vtracenie ozdoby CiaÃ
Âa Ã
¼ywego Zacnie Vrodzonego Pana Spytka StanisÃ
Âawa Faliboga z Ianowic... Cracow, after 10 March 1622.
- Peszach Hoc est Pascha Siue Transitus a Vitiis Ad Summos Apices Virtutem et Religionem. 1623.
- Kruk w zÃ
Âotey klatce abo Ã
»ydzi w Ã
Âwiebodney wolnoÃ
Âci Korony Polskiey. 2nd ed., Cracow, 1648.
Poetry
Funerary poetry
- Ã
Âów Dyjanny. Cracow: MikoÃ
Âaj Scharffenberg, 1588.
- A paraphrase of Ad Ascanium cardinalem S. Viti Venatio by Adrian da Corneto (1505).
- Threny na smierÃÂ jey moÃ
Âci Paniey Katarzyny Branickiey, StaroÃ
Âciney NiepoÃ
Âomskiey &c. Cracow(?): MikoÃ
Âaj Scharffenberg(?), after 8 October 1588.
- Treny bardzo smutne na zeszcie z tego Ã
Âwiata .. pana imei ksiÃÂ
Ã
¼ÃÂcia Janusza Zbaraskiego, wojewody bracÃ
Âawskiego, starosty krzemienieckiego. Cracow, 1608.
- Treny bardzo smutne na pogrzebie Anny MiÃ
Âskiej. Cracow, 1609.
- Salicernium na pogrzeb PawÃ
Âa Czernego z Wilowie. Cracow, 1610.
- Apotheosis staroÃ
¼ytney familiey nieboszczyka SwiÃÂey PamiÃÂi ksiÃÂdza Woyciecha SzydÃ
Âowskiego... Cracow: Bazyli Skalski, 1617.
- Osculum mortis praeclara nobilitate. Cracow, 1621.
- For the death of Krzysztof z Bogoryi PodÃ
Âeski.
- Monodia abo pocaÃ
Âowanie Ã
Âmierci. Cracow, 1622.
- For the death of HelÃ
¼bieta of Sienna.
- Threny na Ã
ÂmierÃÂ syna Jana Chwaliboga, rotmisztrza powiatowego. Cracow, 1624.
Other poems
- Jana Szemeta Trymachia. Cracow: drukarnia Ã
Âazarzowa, 1584.
- Psalma przyjazdu szczeÃ
Âliwego... Zygmunta Trzeciego. Kraków, 1587.
- Dedicated to Olbracht Ã
Âaski, Palatine of Sieradz.
- Spitamegeranomachia. 1595. Repr. in Biblioteka pisarzów polskich. Cracow, 1897.
- ...S.R.M. Simbola officialium [et] officiorum famulorumq[ue] zupp[a]e Bochnen[sis] nec non regum [et] zuppariorum inclutorum non null[a]e antiquitates. Cracow: Szymon Kempini, 1605.
- Fenix poema. Cracow, 1609.
- Monogamia Iego Mosci Pana MikoÃ
Âaia Stradomskiego, y [...] Katharzyny Pszomkowny [...] Iakvba Pszomki [...] Corki. Cracow, 1617.
- Includes Morocosmea BabiÃ
Âskie and Epitaphium D. Psomkae fundatoris Soc. Babinensis.
Translations
- Virgil. Pasterskie Publiusza Wergiliusza Marona rozmowy (Eclogues). Cracow, 1588.
- Dedicated to Grzegorz Branicki z Branic, starosta of NiepoÃ
Âomice.
- Maffeo Vegio. O Eneaszu TrojaÃ
Âskim ksiÃÂgi trzynaste. Cracow, 1591. Repr. in Biblioteka pisarzów polskich. Cracow, 1897.
- Penelopea, abo niewinnoÃ
Âàcudowney niewiasty. 1610. Repr. in Biblioteka pisarzów polskich. Cracow, 1897.
- Symaryjusz przypowieÃ
Âci Salomonowych skomplikowany. Cracow, 1622; Cracow: drukarnia u Alexandra Dynowskiego, 1630.
- Ã
»ywoty królów polskich. Cracow: MikoÃ
Âaj Scharffenberg, 1591.
- Translation of Klemens Janicki's Vitae regum Polonorum (1563).
Other works
- Summaryjusz przypowieÃ
Âci Salomonowych zkompilowany. Cracow: u Sebastyjana Tabrowica, 1622; 2nd. ed., Cracow: u Alexandra Dymowskiego, 1630.
- O Confederaciey Lwowskiey w Roku 1622 uczynioney nauka za Pozwoleniem UrzÃÂdowym Wydana: Multis Simul Criminibus Obruitur qui Contra Patriam Peccat: Impietate, Ingratudine, Ciuium Perturbatione, Ac Matricidi. Cracow: Franciszek Cezary, after 1622. Repr. 1858.
- Poczatki Krolow Rzymskich. Cracow: drukarnia Ã
Âazarzowa, n.d.
- Obyczaje tureckie i sposoby ich poÃ
¼ycia, przez sÃ
Âawnego niegdyÃ
 i nieszczÃÂÃ
Âliwego pielgrzyma jerozolimskiego BartÃ
Âmieja Jurgiewicza opisane... Cracow, n.d.
- ZwierciadÃ
Âo korony polskiej. n.d.
References
Notes
Bibliography
- Cytowska, M. âÂÂU Ã
ºródeÃ
 Ã
Âowu Dyjanny Jana Achacego Kmity.â Meander XVII, no. 4 (1962): 215-23.
- MichaÃ
Âowska-Mycielska, Anna. âÂÂJan Achacy Kmita: An Anti-Jewish Writer of the First Half of the 17th Century.â Scripta Judaica Cracoviensia: Studia z historii, kultury i religii Ã
¼ydów 4 (2006): 11âÂÂ15.
- PepÃ
Âowski, F. âÂÂVitae regum Polonorum Klemensa Janickiego w przekÃ
Âadzie Jana Achacego Kmity.â PamiÃÂtnik Literacki LXXI, vol. 4 (1980), 201-215.
- Ã
Âlaski, Jan. âÂÂJan Achacy Kmita a literatura wÃ
Âoska: (kilka rysów do portretu wierszopisa z pogranicza renesansu i baroku)â PrzeglÃÂ
d Humanistyczny 5/6 (224/225) (1984): 61-79.
- Teter, Magda. Anti-Jewish Accusations in Poland: A Medieval or Early Modern Phenomenon? Early Modern Jewries, 2004, Wesleyan University, Middletown, CT
- WÃ
Âodarski, M. âÂÂWalka Pigmejów z Ã
¼urawiami. Na tropie utworu poprzedzajÃÂ
cego poemat Jana Achacego Kmity,â Ruch Literacki XVI, no. 5 (1975): 323-26.
- Wójcicki, Jacek. âÂÂâÂÂPoczÃÂ
tki Królów Rzymskichâ Jana Achacego Kmity PrzekÃ
Âadem?â Napis: Pismo PoÃ
ÂwiÃÂcone Literaturze OkolicznoÃ
Âciowej i UÃ
¼ytkowej 4 (1988): 19âÂÂ36.